Rok: 2010

Numer: 5

tytuł: „Programy wspierania talentów” - 05/2010

Drodzy Czytelnicy! W trzecim z cyklu (poprzednie dołączone były do numeru majowego w 2009 r. i marcowego w 2010 r.) niezbędniku na temat rozwijania talentów prezentujemy ogólnokrajowe i regionalne programy wspierające edukację uzdolnionych dzieci i młodzieży. Ich celem jest koordynacja wielu działań pozwalających na stworzenie twórczego i kreatywnego środowiska dającego optymalne warunki rozwoju zdolności, zainteresowań, pasji, twórczego potencjału. „Szlifowanie diamentów” – to metafora użyta w realizowanym w Małopolsce projekcie DiAMEnT – dostrzec i aktywizować możliwości, energię, talent, jednocześnie świetnie oddająca istotę wszystkich programów. Podobnie jak nazwa programu z Warszawy – Wars i Sawa – która nawiązuje do warszawskiej legendy, ale Autorzy czytają ją także jako żartobliwy akronim: Warszawska Akcja Rozwijania Smykałek i Systemu Analizy Własnych Ambicji. Opisy tych dwóch programów znajdą Państwo w naszym niezbędniku – obok ogólnopolskiego programu Uniwersytet Dzieci, cieszącego się tak dużym zainteresowaniem, że nie wszystkim chętnym udaje się zapisać na zajęcia! Nie są to jedyne programy wspierania talentów. W Świętokrzyskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Kielcach od 2006 r. realizowany jest projekt Taki jak Mozart. Autorką pomysłu i koordynatorką działań jest Lidia Pasich. Celem projektu jest kształtowanie osobowości twórczych – najpierw wśród nauczycieli, przez rozwijanie ich umiejętności oraz dostarczenie wiedzy i narzędzi do wprowadzania zmian w procesie dydaktycznym i wychowawczym, a w konsekwencji wśród uczniów. Projekt składa się z czterech modułów o mitologicznych nazwach:
• Zeus – rozwija dodatnią samoocenę, niezależność i odwagę;
• Odys – rozwija wyobraźnię twórczą, oryginalność i innowacyjność;
• Ikar – rozwija fascynację zadaniem, wrażliwość na problemy;
• Dedal – rozwija otwarty umysł i elastyczność w myśleniu.
Szkoły, które do niego przystępują, mają możliwość zdobycia certyfikatu Szkoła Pięknych Umysłów. Na początku realizacji projektu każda ze szkół diagnozuje swoich uczniów pod kątem uzdolnień. Następnie wybiera jeden z czterech modułów, skupiając się na rozwoju wybranych cech uczniów. W tym roku szkolnym certyfikat otrzymało 13 szkół regionu świętokrzyskiego. Wyróżniono także 47 nauczycieli z całego województwa. Fundacja Wspierania i Rozwoju Kreatywności działająca w Otwocku (woj. mazowieckie) prowadzi kilka programów, między innymi od 2004 r. program stymulacji myślenia twórczego Olimpiada Kreatywności Destination ImagiNation – OczyMa Wyobraźni…a. Jest on realizacją amerykańskiego programu Destination Imagination (DI) – Twórcze Rozwiązywanie Problemów w Praktyce. Zadania dla uczniów ze szkół przystępujących do programu wymagają pracy zespołowej. Jedne mają charakter techniczny – polegają na zbudowaniu przez drużynę oryginalnego urządzenia lub pojazdu, inne są wyzwaniem o charakterze scenicznym – drużyny muszą opracować i przedstawić środkami teatralnymi historię ilustrującą sposób rozwiązania jakiegoś problemu. Wyboru wyzwania drużyny dokonują we wrześniu, a po kilku miesiącach pracy prezentują swoje rozwiązania podczas turnieju krajowego. Pojawia się tam też inny typ zadań – wyzwania NA JUŻ z mottem Rozpędź swoją wyobraźnię – które uczą samodzielności, szybkości, błyskotliwości i odwagi w myśleniu twórczym, wykazywanym przy zadaniach, na których rozwiązanie jest bardzo mało czasu i materiałów. Sędziowie włączają do prezentacji zadania wymagające umiejętności improwizacyjnych lub też poddają budowle przygotowane przez zespoły różnorakim, niezapowiadanym wcześniej próbom. Do programu przystąpiły szkoły z wielu miejsc w kraju, m.in. z Krakowa, Gliwic, Trójmiasta, Warszawy (więcej informacji na stronach internetowych: www.kreatywnosc.pl oraz www.destinationimagination.org). To są przykłady bardzo różnych działań, które rozwijają pasje, ciekawość poznawczą, wiarę we własne możliwości, motywację do pracy, wytrwałość, konsekwencję w dążeniu do celu, optymizm i odwagę. Jednocześnie, organizując działania całego środowiska, pozwalają odczuć wsparcie zespołu rówieśników, nauczycieli, rodziców. A to właśnie są najważniejsze warunki, które pozwalają na rozwój talentów. Działania systemowe wymagają przeprowadzenia rzetelnej diagnozy i zaplanowania procesu uczenia tak, aby znalazła się w nim odpowiedź na indywidualne potrzeby każdego dziecka. Im więcej będzie takich programów, tym większa szansa na to, że czas pobytu w szkole będzie dla dzieci trampoliną do samorealizacji, szczęśliwego życia, do osiągania sukcesów na różnych polach. Zapraszam nie tylko do lektury niezbędnika, ale także do dzielenia się z nami doświadczeniami, w jaki sposób Państwo wspierają rozwój talentów w swoich przedszkolach, szkołach, w swoich środowiskach. W ten sposób razem opracujemy następny niezbędnik na ten temat!

Anna Rękawek